? ?
.درسته! اينجا خانه ماست
کره زمين
تو پيدا کردن قاره ها دچار مشکل شديد؟
گذشته هم سياره ديگريست
در واقع بيش از يک سياره است اشاره به دوره هاي زمين شناسي
من بر روي مدت زمان بسيار طولاني که از زمان بيگ بنگ تا به امروز گذشته است ايستادم
براي فکر کردن درباره اين مدت زمان طولاني
همه اون مدت زمان رو در يک سال فشرده کرديم
بروي تقويم کيهاني ما الان صبح زود 23م دسامبر است
يا (به طور واقعي) 350 ميليون سال پيش
زماني که سياره ما مردابي 4 ميليارد ساله بود
سياره زمين شکل ديگري داشت
!احتمالا حتي نميدانستيد کجاييد
از ستاره ها نيز نميتوانستيد کمک بگيريد
.حتي صور فلکي نيز در آن زمان شکل ديگري داشتند
در اين زماني که هستيم
دايناسورها تا 100 ميليون سال ديگر هم وجود خواهند داشت
نه پرنده اي بود و نه گلي
هوا نيز به شکل ديگري بود
اتمسفر بيش از هر زمان ديگري در تاريخ زمين چه قبل و چه بعد از آن .اکسيژن داشت
اين شرايط به حشرات اجازه ميداد .بزرگتر از اندازه اي که امروزه دارند شوند
چگونه؟
.حشرات ريه ندارند
اکسيژن حيات بخش از طريق روزنه هايي که در اطراف بدنشان وجود دارد گرفته شده (Spiracle)
و از طريق شبکه اي از لوله ها به تمام بدن منتقل ميشود
حال اگر حشره اي خيلي بزرگ بود
قسمت هاي بيروني بدن تمام اکسيژن ورودي را ميگرفتند
و اکسيژني به قسمتهاي دروني بدن نميرسيد
اما در دوره کربونيفر
.اتمسفر تقريبا دو برابر مقدار کنوني اکسيژن داشت
حشرات ميتوانستند بزرگتر شده
و در عين حال اکسيژن کافي نيز . به تمام قسمتهاي بدن برسد
به همين دليل است که در اينجا سنجاقکها به اندازه عقاب
!و هزارپايان به اندازه تمساح اند
خب! سوالي که پيش مياد اينست که چرا در آن زمان اينقدر مقدار اکسيژن بالا بوده است؟
.چون توسط نوع جديدي از موجودات توليد ميشد
ارائه شده توسط بهرام بهرامي Pharmacton@gmail.com
? ?
چه نوع موجوداتي توانسته اند اينقدر اتمسفر زمين را تغيير دهند؟
گياهان سر به فلک کشيده
يعني درختان
در رقابت براي گرفتن نور خورشيد
.درختان راه را براي غلبه بر جاذبه زمين گشودند
،قبل از درختان .بلندترين گياهان، تا ارتفاع کمر رشد رشد ميکردند
سپس .اتفاق حيرت انگيزي روي داد
مولکولي گياهي ايجاد شد (ناشي از جهش ژني) که .هم محکم و هم انعطاف پذير بود
مولکولي که ميتوانست وزن زيادي را تحمل نموده
و در عين حال، بدون آنکه بشکند .در مقابل باد خم شود
.ليگنين درختان را به وجود آورد (Lignin)
.حال ديگر زندگي ميتوانست رو به بالا رشد کند
و اين قضيه باعث ايجاد قلمروي کاملا جديد شد
ماتريکسي سه بعدي
براي اجتماعات بالاتر از سطح زمين
.سياره زمين به سياره درختان تبديل شد
:ولي ليگنين نکته ديگري هم دارد
!خورده نميشد
هنگام خشم طبيعت، باکتريها و قارچها
.سعي ميکردند که همه چيز را بخورند !حتي ليگنيني که در داخل درختان بود
!ولي با بد موردي طرف بودند .ليگنين هضم نميشد
و حداقل تا 100 ميليون سال ديگر نيز .موريانه به وجود نخواهند آمد
با آنهمه درخت مرده چه ميشد کرد؟
براي قارچها و باکتريها ميليونها سال طول کشيد
.تا مسير بيوشيميايي هضم ليگنين را به دست بياورند
و در طول اين مدت ...درختان به طور پيوسته رشد ميکردند
ميمردند ...و مي افتادند
.و در گل و لايي هزاران ساله دفن ميشدند
در نتيجه، در سرتاسر زمين .صدها ميليارد درخت مدفون شده وجود داشت
...جنگلهاي مدفون...
چه خطر احتمالي تهديد ميکرد؟
(بر ميگرديم به زمان حال)
.اين تخته سنگ در نوا اسکوشيا تقويم ديگريست (استاني در جنوب شرقي کانادا)
که داستان جهان ديگري را روايت ميکند که
.زماني در اينجا شکوفا بوده است
.و اين نقاب مرگ درختي 300 ميليون ساله است
اين درخت توسط ترکيبات معدني، سلول به سلول .به اين شکل در آمده است
.به بيان ديگر اين درخت يک فسيل است
اين درخت، مدتها پيش ترکيبات آلي خود يعني آب و کربن را به محيط بخشيده
.و تنها شکلش باقي مانده است
زماني که اين درخت زنده بود دي اکسيد کربن و آب را ميگرفت
و با استفاده از نور خورشيد
و آنها را به ماده آلي غني از انرژي تبديل ميکرد
.اين درخت اکسيژن را به عنوان ماده اضافي بيرون ميداد
کاري که درختان و گياهان ديگر هنوز هم .انجام ميدهند
هنگامي که درختان ميميرند ميپوسند
و اين بر عکس کاريست که آنها انجام ميدهند (يعني)
مواد آلي شان با اکسيژن ترکيب شده
و با تجزيه شدن آنها (منظور اکسيد شدن است)
.دي اکسيد کربن را به هوا برميگردانند
اين عمل در واقع يک واکنش تعادلي در .شيمي اتمسفر زمين است
اما اگر همين درختان قبل از آنکه بپوسند دفن شوند
:دو اتفاق رخ ميدهد يکي اينکه کربن را نگه داشته
و انرژي خورشيدي را در آنها ذخيره ميکنند
.و اکسيژن خود به اتمسفر آزاد ميکنند (مشابه زماني که زنده بودند)
و همه اينها اتفاقاتي بود .که در حدود 300 ميليون سال پيش روي داده است
.اکسيژن بسيار زيادي به وجود آمد
.به همين دليل حشرات بسيار بزرگ شدند
و چه بر سر آنهمه کربن دفن شده آمد؟
آنها مدت زمان بسيار طولاني مدفون ماندند .تا قبل زماني که با زندگي روي زمين سروکار داشته باشند
.تا (قبل از زماني که) ويرانگرتر از هر زمان باشند
مکانهايي در اين سياره وجود دارد .که با قدم زدن در آنها ميتوان در زمان سفر کرد
.و تاريخ نوشته شده بر روي سنگها را خواند
.اين ساحل نوا اسکوشيا يکي از آن مکانهاست
.هر لايه سنگ صفحه اي از تاريخ است
هر کدام داستان طوفانها را يک پس از ديگري را .در طول ميليونها سال روايت ميکنند
ته نشست سيلابها به صورت لايه لايه در زمين دفن شده
.و در اثر گرما و فشار زياد به سنگ تبديل شدند
همين عوامل (دما و فشار) که باعث ايجاد کوه ها شدند اين لايه ها را
همرا با جنگلهاي فسيلي مدفون .به سمت بالا و کج رو بيرون هل دادند
لايه هاي جديد هميشه بر روي لايه هاي زيرين خود .تشکيل ميشوند
همه لايه ها در ترتيب درست و پشت سرهم قرار گرفته اند
و مدارک و شواهدي از اينکه چه اتفاقي در طول .ميليونها سال افتاده است را با خود دارند
اگر از راه برگردم
در گذشته دورتري قرار ميگيرم
و با هر قدمي که رو به جلو برميدارم
حدود 1000 سال به زمان کنوني نزديکتر ميشوم
و از جهاني که در 300 ميليون سال پيش بود .دور تر ميشوم
.زمان 50 ميليون سال بعد در آنجا قرار دارد (جمعا حدود 350 ميليون سال)
اينجا آغاز تمام شدن دوره پرمين بود
.دوره اي که در آن کشتاري بي سابقه رخ داد
پرمين دالاني تاريک از شاخه شکسته .درخت يادبود زندگي است (تاريک ترين دالان)
...تالار انقراض...
مرگ در طول 250 ميليون سال گذشته هيچگاه تا اين اندازه به امپراتوري زندگي .در اين دنيا نزديک نشده بود
انفجارات آتشفشاني در محل سيبري کنوني .براي صدها هزار سال طول کشيد
گدازه هاي آتشفشاني بيش از يک ميليون مايل مربع از سطح زمين را پوشاندند
به طوري که در برابر آن هر آتشفشاني !بسيار کوچک به نظر ميرسد
_
مقادير بسيار زيادي دي اکسيد کربن .از دهانه هاي آتشفشاني بيرون آمد
اين گاز گلخانه اي موجب گرم شدن آب و هوا شد
و اينجاست که جنگلهاي مدفون شده در دوره کربونيفر دوباره وارد داستان ميشوند
در طول 50 ميليون سال
آنهمه درخت به منبع بسيار زياد زغال سنگ تبديل شده بودند
و همانطور که اتفاق افتاد
يکي از بزرگترين تجمع ذغال در سيبري مدفون بود
گرماي ناشي از گدازه ها موجب پخته شدن ذغال سنگ شده و
.و باعث خروج متان و گازهاي غني از گوگرد به هوا شد
.اين گازها سرشار از مواد سمي و راديواکتيو بودند
دود ذغال سنگ
اين معجون جادوگر پير، اتمسفر را پر کرد
و بطور کلي آن را ناپدار نمود
بخارات سولفوريک اسيد از ورود نور خورشيد جلوگيري کرد
.و باعث تاريک شدن سياره شد
دماي زمين به زير صفر درجه سقوط کرد
در طول آرامش و عدم فعاليت آتشفشانها
بخارات گوگردي (سولفوريک اسيد) بر روي زمين نشست
اما دي اکسيد کربن در هوا باقي ماند
و مقدار درصد آن در اتمسفر زياد شده و باعث گرم شدن زمين شد
سالهاي دماي بسيار پايين و منجمد کننده و نيز هزاران سال گرماي زياد به طور متناوب
جمعيت رو به کاهش موجودات را تقريبا به طور کامل از بين برد
آنها هيچ شانسي براي سازگار شدن با اين .نوسانات آب و هوايي نداشتند
همان طور که دماي زمين افزايش پيدا ميکرد
آبهاي سطحي با آبهاي عميقتر به آرامي مخلوط شده و دمايشان افزايش پيدا ميکرد
و يخهاي عميق غني از متان .نيز شروع به ذوب شدن ميکردند
گازهاي متان تازه آزاد شده به سطح آمده و وارد اتمسفر ميشدند
متان بهتر از دي اکسيد کربن گرما را به دام مي اندازد
.بنابراين آب و هوا بيشتر گرم شد
متان همچنين باعث از بين رفتن لايه اوزون در استراتوسفر شد
ضد آفتابي طبيعي که موجودات را از اشعه کشنده ماورابنفش محافظت ميکند
!سيستم گردشي اقيانوس جهاني از کار افتاد ( اشاره به سيستم گردش آبهاي زيرين اقيانوسها)
آبهاي راکد، خالي از اکسيژن شده
.که موجب کشته شدن تمام ماهي ها شد
اما يک نوع از موجودات به رشد و نمو خود در اين محيط وحشي ادامه دادند
باکتريهايي که گاز هيدروژن سولفيد کشنده را به عنوان .ماده اضافه توليد ميکردند
!و اين يکي (هيدروژن سولفيد) بسته نهايي بود
گاز سمي تقريبا تمام گياهان و جانوران باقيمانده بر روي زمين را از بين برد
مرگ کبير
بيشترين تعداد موجوداتي که در طول تاريخ به سمت نيستي رفتند (هم گياهان و هم جانوران)
.در حدود 90 درصد تمام گونه ها نابود شدند
مدت بسيار زيادي طول کشيد تا زندگي دوباره قد راست کند
براي چند ميليون سال ميشد سياره زمين را
.سياره مرده ناميد
ما از نوادگان تعداد بسيار اندکي از گونه ها هستيم
که توانستند از فرصتها استفاده کنند (و زنده بمانند)
شما انسان هستيد و در همين لحظه زنده ايد
چون آنها توانستند پيش بروند و زنده بمانند
و ماده ژنتيکي خود را از يکي از خيانتکارترين .دوران در تاريخ زندگي عبور دهند
.اين کوه زماني سرشار از زندگي بود
زندگي موجوداتي که در روزهاي پر شکوه و پر شوکت دوره پرمين ادامه يافت
قبل از اينکه آن جهنم .تمام ضعيفان را از بين برد
اينجا بخشي از رشته کوه 640 کيلومتري گادالوپه است که از ميان تگزاس و نيومکسيکو عبور ميکند
.اينجا بزرگترين آبسنگ فسيلي دنياست
مترجم: آبسنگ به تپه هاي زير دريا گفته ميشود که اکثرا از سنگ تشکيل شده اند
تمام اينجا زماني يک درياي بزرگ بوده است
اين آبسنگ براي ميليونها سال به طور پيوسته بزرگ شد
و محل زندگي موجودات زيادي از قبيل جلبکهاي سبز، اسفنجها و جانوران بسيار ريز بود
زماني که اين موجودات مردند
به کف دريا سقوط کرده و در زير گل و لاي دريا دفن شدند
در طول ميليونها سال بقاياي آنها به نفت و گاز تبديل ميشد
در نهايت، کف دريا فرونشست و آبسنگ از بين رفت
اين شهر ارواح دريايي سرانجام در يک مايل زير زمين دفن شد
بعد از آن، نيروهاي تکتوني باعث بالا آمدن آبسنگ از سطح دريا شده و نهايتا توسط بادها و باران دچار فرسايش شدند
تصور کنيد که اينجا در 275 ميليون سال پيش به چه شکلي بوده است
زماني که دريايي استوايي و پر جنب جوش، پر از جزيره هاي کوچک و لبريز از زندگي بود
تا 220 ميليون سال پيش، نيوانگلاند آمريکا و آفريقاي شمالي بهم متصل بودند
.چيزي به عنوان اقيانوس اطلس وجود نداشت
اون لکه هاي کوچک آبي رنگ را در مرکز ميبينيد؟ آنها درياچه بودند
آنها اولين نشانه هاي ظاهري از شکافته شدن ابرقاره تنها بود
!و زندگي بر روي زمين منتظر دگرگوني عظيم ديگري بود
يک ميليون سال بعد، آن درياچه ها به يکديگر متصل و تبديل به خليج بلندي شده
و در حال تبديل شدن به اقيانوسي بود که امروزه اقيانوس اطلس مي ناميم
اين تغييرات بسيار گسترده سطح زمين، صرفا نشانه هايي از نمايشي بودند که در اعماق زمين در حال وقوع بود
وقتي پا به اين سياره گذاشتيم ردپاهاي بازگو کننده تغيير و تحولات زمين در اعماق اقيانوس آبي رنگ دفن شده بود
ما به طور کامل از داستان بزرگ و خشمناک گذشته زمين محروم بوديم
دچار نوعي فراموشي شده بوديم
در پي يافتن اينکه چه کساني بوده ايم و پيش از بيداريمان چه روي داده است
در سال 1570 آبراهام ارتليوس اولين اطلس جهان کنوني را ساخت
که منجر به اکتشافات قرن 18 شد
...عصر طلايي کاوش...
!قبل از آنکه جوهر نقشه خشک شود
ارتليوس چند قدم از شاهکار خود فاصله گرفت و اولين نفري بود که
متوجه تناسب پازلي قابل توجه بين قاره ها در دو طرف اقيانوس اطلس شد
او بعدها نوشت که آمريکا از اروپا و آفريقا به سبب زلزله و سيل جدا شده است
اما مشاهده ارتليوس براي دو قرن چيزي بيش از يک حدس در نظر گرفته نشد
تا اينکه در اوايل قرن 20ام
ستاره شناس و هواشناس آلماني مدارکي را براي اثبات علمي آن جمع آوري نمود
آلفرد وگنر در جنگ جهاني اول براي سربازي به اجبار نام نويسي کرده بود
.اما خيلي زود پس از آن مجروح شد
در طول مدتي که او در يک بيمارستان صحرايي رو به بهبود بود
در متون علمي براي يافتن سرنخ هايي از گذشته زمين به جستجو پرداخت
سالها قبل از اين جريان
وگنر تصادفا به يک مقاله خيره کننده در قفسه کتابخانه دانشگاهي خود برخورد کرد
مقاله موجب شگفتي وگنر شد که
فسيل يک نوع سرخس که منقرض شده در هر دو طرف اقيانوس اطلس يافت مي شود
حتي عجيب تر از آن کشف فسيل دايناسورهاي مشابه در هر دو قاره بود
در اوايل قرن 20ام
زمين شناسان توضيح دادند که چگونه موجودات از اقيانوس عبور کرده اند
با اين تصور اينکه زماني يک پل زميني بين آنها وجود داشته است
اين طور تصور مي شد که مدتها پيش اين پل زميني به تدريج از هم پاشيده و زير امواج نابود شده اشت
اما يک شاهد وجود داشت که وگنر متقاعد شد ديدگاه علمي غالب بايد اشتباه باشد وجود دارد
...خود زمين...
چرا بايد يک رشته کوه از اقيانوس عبور کرده و به قاره ديگر امتداد يابد؟
و چرا بايد الگوهاي لايه اي دقيقا مشابه از سنگها در دو کشور برزيل و آفريقاي جنوبي وجود داشته باشد؟
...و يک چيز ديگر
تحت چه شرايطي گياهان گرمسيري مي تواند در برهوت يخ زده قطب شمال رشد کنند؟
وگنر نتيجه گرفت که تنها يک جواب براي اين معما وجود دارد
تنها يک ابرقاره در زمين وجود داشته است
اون اين ابرقاره را پانجه آ ناميد
حتما فکر ميکنيد وگنر در دنياي علمي بر سر زبانها افتاد؟
ولي اينگونه نشد
اکثر زمين شناسان تئوري وگنر مبني بر جدا شدن قاره ها را مسخره کردند
آنها تصورشان از وجود پلي طبيعي و زميني را بر شواهد وگنر ترجيح دادند
سوال آنها اين بود که يک قاره چگونه از کف سنگي اقيانوس عبور کرده است؟
وگنر پاسخ قانع کننده اي نداشت
او موجب خنده ساير زمين شناسان شد
و فردي غريب در کنفرانس هاي علمي شد
(dogs barking)
با وجود اين، وگنر به مبارزه براي اثبات نظرش ادامه داد
او سفرهاي پژوهشي شجاعانه اي براي جمع آوري شواهد ترتيب داد
در جريان يکي از اين سفرها متوجه شد که
تعدادي از زمين شناسان در قطب بدون غذا گير افتاده اند
در راه بازگشت از سفرش، در برف و بوران گم شد
يک يا دو روز بعد از تولد 50 سالگيش، غيبش زد
در زماني که زنده بود هيچگاه او را درک و حمايت نکردند
تا اينکه امروز او را به عنوان يکي از بزرگترين زمين شناسان در طول تاريخ ميشناسند
دانشمندان مثل من و شما انسان اند
نقاط ضعف و غرور خود را داريم
اما علم يک ماشين است
ماشيني که براي دانستن خلق شده است
اما مسئله اين است که به ارزشهاي اصلي آن پايبند نيستيم (علمي به موضوعات نگاه نميکنيم)
ماريا تارپ از معدود افرادي بود که تنها به روش علمي پايبند بود
سال 1952 است و ماريا با بردباري زخم زبان همکارانش را تحمل ميکند
تحصيلات او در زمين شناسي و رياضيات از همکارانش کمي کمتر بود
بروس هيزن فارق التحصيل دانشگاه آيووا تازه از سفر تحقيقاتي طولاني برگشته است
او براي نقشه برداري از کف اقيانوس با استفاده از امواج صوتي رفته بود
ميتوني با اينها کاري بکني؟
!بروس نگاه کن
همه چيز اينجاست
يه شيار شکافته شده بزرگ اينجاس که از کف اقيانوس اطلس رد ميشه
!!اه! ماري تو رو خدا بس کن
دوباره صحبتاي زنونه شروع شد؟
کم با افراد اينجا مشکل داري؟
ايني که ميگي شبيه نظريه شکاف قاره هاست
ميخواي عاقبتت مثل آخر عاقبت وگنر بشه؟
اما ماري منصرف نشد
سالها بعد وقتي آنها نقشه اي از کانون زلزله هاي اقيانوسي را برروي نقشه کف اقيانوس گذاشتند
کانون زلزله ها دقيقا برروي دره اقيانوسي قرار گرفت
و اين مدرک محکمي براي تئوري حرکت قاره هاي وگنر بود
هيزن فهميد که تمام اين مدت حق با ماري بوده است
آنها با همکاري هم اولين نقشه واقعي زمين همراه با کف اقيانوسها ساختند
ما در نهايت براي خواندن شرح حالي که خود زمين نوشته بود آماده بوديم
بياييد با سفينه روياييمان
پا به دنيايي بگذاريم که براي بسياري از ما جزو مناطق ممنوعه است
حدود 70 درصد زمين از آبهايي با عمقي بيش از 300 متر تشکيل شده است
دنياهاي بي مرزي که کشف نشده اند
همه ما کوه هاي آلپ و راکي را ميشناسيم
اما بعضي شگفت انگيزترين رشته کوهها از ديده ها پنهان اند
در اعماق پايينتر از 1000 متري دنياي بي نوريست
دنيايي حيرت انگيزي که در تاريکي پنهان شده
اينجا بزرگترين رشته کوه زير دريايي دنياست
...شيار مياني اقيانوس اطلسي...
کمربندي که به دور زمين پيچيده شده همانند شيار توپ بيسبال
گذشته سياره ديگريست
.اما بيشتر ما واقعا اين موضوع را نميدانيم
کوههاي دريايي را نمي بينيم
اينجا دنياييست که ماريا تارپ براي اولين بار تصور کرد
بلندترين قله هاي اين شيار مياني
چهار کيلومتر از سطح اقيانوس ارتفاع دارند
البته رشته کوههاي عريض و دره هاي عميق نيز وجود دارند
اکنون وارد درازگودال ماريانا شديم
عميق ترين ژرف‌دره در روي زمين
که بيش از 10 کيلومتر عمق دارد
اينجا در اثر فشار نيروهاي تکتوني به بستر اقيانوس در جايي که ورقه هاي قاره اي به هم مي پيوستند تشکيل شد
تعداد افرادي که بر روي ماه قدم گذاشته اند
از افرادي که پا به اينجا گذاشته اند بيشتر است
فشار له کننده اينجا در حدود 8 تن بر اينچ مربع است
در اين عمق بودن، مثل اينست که در حدود 50 هواپيماي بوئينگ 747 بر روي دوش شما بگذارند
وزن هر هواپيماي 747 بيش از 160 تن است (جمبو جت معروف)
با وجود اين شرايط زندگي هنوز در اينجا جريان دارد
عدم وجود نور خورشيد در اينجا
به اين معني نيست که در اينجا نور وجود ندارد
گونه هاي زيادي در تاريکي اينجا از طريق بيولومينانس ميدرخشند (مترجم: توليد نور در اثر واکنش شيميايي )
;تاريخ طولاني ما به عنوان پستانداران زمين مقيم جهان روشن از فروغ افتاب
ما را براي رويارويي با تنوع شگفت انگيز زندگي حاصل از تکامل آماده نکرده ست
به دليل عدم وجود نور خورشيد در اينجا
فتوسنتز انجام نميشود (مترجم: توليد انرژي از نور خورشيد)
در نتيجه گياهي براي خوردن وجود ندارد
با اينهمه در اين دنياي هميشه شب
زنجيره غذايي رونق يافته اي وجود دارد
که با فرايندي به نام کموسنتز شروع ميشود
اين مخلوقات ميکروسکوپي ياد گرفته اند چيزي را که از آن شکاف بيرون ميايد مصرف کنند
ترکيب سمي هيدروژن سولفيد
اون دود سياه ابري انرژي حيات را در اينجا تامين ميکند
سخت پوستان ريز باکتريها را ميخورند
و حيوانات بزرگتر سخت پوستان را ميخورند
روزي در آينده اين کوهها سر از آب بيرون مي آورند
نيروهاي تکتوني هنوز هم سياره ما را تغيير ميدهند
آينده نيز سياره ديگريست
ميليونها سال پيش، آتشفشاني شبيه اين جزاير هاوايي را ساخت
ما بر روي ديگ در حال جوش زندگي ميکنيم
در مرکز سياره ما هسته آهني وجود دارد
اين هسته را آهن مذاب پوشانده است
که بر روي اين لايه (آهن مذاب) گوشته قرار دارد
گوشته از جنس سنگ ولي داغ و نرم است
درست شبيه سوپ داخل ديگ گوشته دائما در حرکت است
چه عاملي موجب حرکت آن ميشود؟
دو عامل: يکي گرماي ناشي از تشکيل زمين
.و ديگري تجزيه مواد راديواکتيو درون هسته
و اين لايه بيروني که همان قشريست که ما برروي آن زندگي ميکنيم
گويي به نازکي پوست سيب است
گوشته در هنگام حرکت قشر جامد روي خود را با خود ميکشد
اما قشر رويي به دليل سردي و سختي اش در مقابل آن مقاومت ميکند
گاهي اوقات (بسته به فشار وارد شده) قشر از جايي ميشکند
نتيجه آن زمين لرزه است
که به معني بدرفتاري و تنبيه کسي نيست :)
به دليل نيروهاي تصادفي است که از قوانين طبيعت پيروي ميکنند
احساسمان از پايداري زمين توهمي بيش نيست
که اين وهم ناشي از کوتاهي زندگي ماست
اگر ميتوانستيم سياره مان را با مقياس زماني خودش ببينيم
که در آن تغييرات بزرگ در طول ميليونها سال رخ ميدهند
در آن صورت بود که آن را موجودي پر جنب و جوش مي ديديم
اينجا آخر دوره ترياسه است
.دوره اي در حدود 200 ميليون سال پيش
!اين فرد کوچک را ميبينيد؟
يکي از نياکان دور ماست
او در شهر نيو آرک در ايالت نيوجرسي زندگي ميکرد
هر جايي که بر روي زمين قدم بگذاريد
.دنياهاي گم شده اي اند که در زير پاي شما مدفون اند
حدود 50 يا 100 ميليون سال پيش
حتي معمول ترين جاهايي که ميبينيد
.روزي، صحنه تغييرات حماسي بوده اند
اين صخره هاي مشرف بر رودخانه اثري تاريخي از فروپاشي ابرقاره پانجه آ هستند
فورانهاي آتشفشاني پي در پي که اين صخره ها را خلق کردند
منجر به انقراض گروهي بعدي و پايان يافتن .دوره ترياسه شدند
اما انقراض فاجعه بار يک گونه فرصتي طلايي را براي گونه ي ديگر رقم ميزند
انقراض مربوط بدوره ترياسه گروهي را باقي گذاشت که در حاشيه به دنبال فرصتي براي ورود به ميدان بودند
دايناسورها که دوره طولاني و قلمرو خوبي .براي 170 ميليون سال داشتند
.در زمان گذشته، هند يک جزيره بود
او با سرعتي در حدود چند اينچ در سال به ميعادگاه آرام .اما تغيير ناپذير خود با آسيا به سمت شمال ميخزيد
پس از آن، دوباره، سنگ مذاب زير سطح زمين يکدفعه .منفجر شده و منطقه وسيعي از غرب هند را فرا گرفت
.ضربه نهايي به معناي واقعي غير منتظره بود
جانوراني که بيش از 50 کيلو وزن بودند
از فاجعه ناگهاني اواخر دوره کرتاسه جان سالم به در بردند
ابرهاي غبارآلود،موجب تاريکي و سرما براي ماهها .در سطح زمين شدند
.دايناسورها در اثر سرما و گرسنگي مردند
.اما موجودات کوچک در زمين پناه گرفتند
...زماني که بيرون آمدند
متوجه شدند، هيولاهايي که آنها را شکار کرده .و به وحشت انداخته بودند ديگر رفته اند
.و زمين در حال تبديل شدن به سياره پستانداران بود
.و زمين تغيير بي وقفه خود را ادامه داد
اينجا زماني بيابان بود و چيزي نميتوانست در آن رشد کند
يک ميليون مايل مربع پوشيده از شن و ماسه و نمک که
به مراتب خصمانه تر از هر محيطي در جهان امروز است
دما در طول روز به اندازه اي داغ بود که نان پخته ميشد
و حدود يک مايل پايين تر از سطح دريا بود
بنابراين فشار اتمسفر50 درصد بالاتر از حدي بود .که ما به آن عادت داشتيم
حتي فکر کردن به محيط غيرقابل اطمينان روي اين سياره سخت است
با اين حال، اين شرايط حوضه مديترانه در پنج و نيم ميليون سال پيش بود
. قبل از آنکه به دريايي تبديل شود
.حرکت زمين براي يک لحظه هم متوقف نشده است
اين سد طبيعي در انتهاي غربي حوضه عميق احتمالا به علت زلزله ها شکست شد
.و فريب شروع شد
آبهاي سيل آسا با وسعتي در حدود 40,000 برابر آبشار نياگارا، هجوم آوردند
و بيابان وسيع را در کمتر از يک سال به درياي مديترانه تبديل کردند
هنوز انساني وجود نداشت تا شاهد اين سيل عظيم باشد .و يا زيبايي حاصل از آنرا تحسين کند
در همين حال، در آن طرف دنيا
کانالي وسيع، شمال و جنوب امريکا را از هم جدا کرد
و از طريق آن آبهاي اقيانوسي از اقيانوس اطلس به اقيانوس آرام جريان يافت
نيروهاي تکتوني به تدريج اين دو قاره را با بستن .کانال آب و ايجاد تنگه پاناما به ارمغان آوردند
اين اتفاق موجب تغيير الگوي حرکت آبهاي اقيانوسي و به دنبال آن تغيير آب و هواي جهاني شد
مترجم: منظور از جريانهاي آب اقيانوسي رودهايي هستند که در داخل خود اقيانوسها جريان دارند اين رودهاي زير دريايي در نتيجه اختلاف دمايي که با محيط دارند به وجود مي آيند که يا سردتر و يا گرمتر از انند
در آفريقا، جنگل متراکم و سرسبز .به جنگلي نزار تبديل شد
بعضي گونه ها که فقط بر روي درختان زندگي ميکردند منقرض شدند
اما آنهايي که در هر جايي ميتوانستند زندگي کنند باقي ماندند و تکامل يافتند
نياکان ما که براي فرار از صيادان در اعماق زمين لانه کرده بودند
.به آرامي قدم بر روي زمين گذاشتند
اما بعد از انقراض دايناسورها
در روشنايي روز بيرون آمدند
و در طول هزاران سال زندگي جديدي را .به عنوان شاخه اي جديد از درخت زندگي رقم زدند
آنها انگشتان دست و پاي مخالف را براي تاب خوردن از شاخه اي به شاخه اي پرورش ميدادند
و در نوک درختان، تمام نيازهاي خود را برآورده ميکردند
آنها همچنين مي توانستند براي فواصل کوتاه .ايستاده راه بروند
با آن همه درختي که اطرافشان بود .نياز نبود زياد دور شوند
با سردتر شدن هوا درختان به تدريج از بين رفته و به چمنزار تبديل شدند
و نياکان ما مجبور بودند براي جستجوي غذا .از اين علفزارها بگذرند
مجموعه مهارت کاملا متفاوتي براي پيدا کردن غذا در دشت بي درخت نياز بود (ساوانا)
در ايام قديم
آنها بر روي شاخه ها مي نشستند
و از فاصله بي خطري، گربه هاي بزرگ را نظاره ميکردند
ولي حالا بر روي همين زمين خطرناک نمايشي مهيج اجرا ميکردند
بازماندگان آنهايي بودند که ياد گرفتند
مسافت بيشتري با دو پاي عقبي راه بروند
. و در مواقع لزوم بدوند
.اين اتفاق نگاهشان را به دنيا تغيير داد
دست و بازوهايشان ديگر دست و پاگيرشان نبود
ديگر ميتوانستند به راحتي غذا جمع کنند و چوب يا استخوان بردارند
و حتي ميتوانستند از آن به عنوان سلاح .استفاده کنند
...يک لحظه فکر کنيد
يک تغيير در شکل قسمت کوچکي از زمين (توپوگرافي)
موجب تغيير مسير جريانهاي اقيانوسي در آن طرف دنيا ميشود
.آفريقا سردتر و خشک تر شد
بيشتر درختان نميتوانند تغييرات آب و هوايي را تحمل کنند
پستانداران نخستيني که در اين درختان زندگي ميکردند (پريمات ها)
مجبور بودند به جستجوي خانه ديگري بروند
و به سرعت بدون آنکه بدانند در حال تغيير دادن شکل زمين بودند
زمين مسير سرنوشت انسان را توسط نيروهاي نامرئي .از جهان هاي دور نيز شکل داده است
سيارات زندگي ما را، نه به آن صورتي که شما .فکر ميکنيد، تغيير داده اند
نيرو گرانشي زحل، کم ولي نزديک است
.و گرانش مشتري دوربرد اما زياد است
آنها موجب کج شدن محور زمين به اينطرف و آنطرف ميشوند
و مقداري هم موجب تغيير مسير چرخش آن ميشوند
اين نوسانات
مقدار نور خورشيدي را که زاويه دار بر تکه يخ شمالي ميتابد تغيير ميداد
گاهي تابستانها سردتر بودند
که در اينصورت يخچالها هرسال به سمت جنوب پيشروي ميکردند
و هر چيزي که در سر راهشان بود .ميخراشيدند و خرد ميکردند
.و اين چيزيست که آنرا عصر يخبندان مي ناميم
و در زمانهاي ديگر در نتيجه محور و حرکت زمين
.تابستانهاي قطب شمال گرمتر ميشدند
و تکه يخ عظيم همرا با آب شدن، عقي نشيني .ميکرد
تصور کنيد نياکان ما مجبور بودند تا چه اندازه .با اين تغييرات وسيع سازگار شوند
با هر دوره يخبندان، يخها با مصرف آب اقيانوسها رشد ميکردند
سطح آب اقيانوسها بيش از 100 متر پايين مي آمد
که در نتيجه آن منطقه وسيعي از اطراف قاره ها .بيرون از آب مي ماندند
15تا 25 هزار سال پيش
در دوره اي که يخها عقب نشيني کردند يک پل موقت زميني بيرون ماند
دروازه اي به آن طرف زمين باز شد
گروهاي سرگردان از پل عبور کردند
.و به آمريکاي شمالي و بخشهايي از جنوب رفتند
در حدود 10 هزار سال پيش، نوسانات ديوانه وار آب و هوا و سطح اقيانوسها
.وارد وقفه و آرامش مياني (بين دو دوره) شد
.عصر آب هوايي آرام و جديدي شروع شد
. همين دوره ايست که در آن زندگي ميکنيم
وقتي يخچالها آب شدند
سطح آب اقيانوسها به سطحي که امروز دارند رسيد
و رودها گل و لاي باقي مانده از آنها را حمل کردند
و در جايي که به دريا مي پيوستند دلتاي مسطح .و بزرگي ساختند
ما بر روي آن دشتهاي حاصلخيز :شيوه جديدي از زندگي را آموختيم
.چگونه کشت دهيم تا بخوريم
براي بسياري از ما اين به منزله پايان ميليونها سال .آوارگي و سرگرداني بود
...روشي سيارات يکديگر را مي کِشند
...اندر آن شيوه که پوست زمين مي جنبد
روشي که آن حرکات، تغييرات آب و هوايي را سبب ميشوند
روشي که آن حرکات، تکامل و تغييرات هوش ما را موجب ميشوند
همه دست در دست هم وسيله اي براي تبديل .گِل و لاي تيره آن دلتاها به اولين تمدنهاي روشن ما بودند
هيچ چيز مانند دوره هاي بين دو يخبندان نيست
آن دوره هايِ استراحت ِ روح نواز
و خبر خوب اينست که اين يکي تا 50 هزار سال ديگر باقيست
چه استراحتي براي انسانهاست
تنها يک مسئله باقي ميماند
به نظر نميرسد ما بتوانيم از سوزاندن ذغال سنگ دست برداريم
همان ذغال سنگي که حاصل ميليونها درخت مدفون در دوره کربونيفر است
و نفت و گازي که حاصل بقاياي نياکان اين پلانکتونهاست
اگر ميتوانستيم جاي نگراني نداشتيم
در عوض کاري که ميکنيم اينست که به آساني دي اکسيد کربن را وارد اتمسفر ميکنيم
با سرعتي که زمين از زمان انقراض بزرگ به خود نديده است
انقراض بزرگي که حاصل همين تغييرات آب و هوايي بود
به نظر نمي رسد بتوانيم اعتيادمان را براي مصرف انواع سوخت ترک کنيم
در نتيجه آب و هوا به صورتي در خواهد آمد که آخرين بار توسط دايناسورها ديده شد
در آن صورت اين آب و هوا شهرهاي ساحلي را غرق
و انتقام ويران کردن محيط به هدف تهيه غذا را از ما خواهد گرفت
در تمام اين مدت، خورشيد با شکوه، انرژي آزاد و پاک را به سمت ما ميفرستد
بيشتر از چيزي که نياز خواهيم داشت
چرا ما نمي توانيم مهارت و شجاعت اجدادمان را احضار کنيم؟
دايناسورها هيچگاه آمدن شهابسنگ را نديدند
بهانه ما چيست؟
دالاني در تالار انقراض وجود دارد که اکنون خالي و بي نشان است
شرح حال زمين هنوز توسط خودش در حال نوشتن است
يک شانس وجود دارد که پايان داستان ما در آخر اينجا واقع شود
*تبريک ميگم*
شما زنده ايد
يک ريسمان نا منقطع که بيش از سه ميليارد سال امتداد يافته، وجود دارد
و ما را به اولين زندگي که تا کنون اين جهان را لمس کرده متصل ميکند
فکر کنيد با چه مشقتي
نياکان بي شمار و مبتکر و خوش شانس ما ميبايست
به اندازه کافي زنده بمانند
تا پيام زندگي را از يک نسل
نسل بعد
و نسل بعد
تا صدها ميليون نسل بعد ...
و در نهايت به ما برسانند
از رودخانه هاي زيادي ميبايست عبور کرده باشند
خطرات مسير
شکارچيان، گرسنگي، بيماري
پيش بيني غلط، زمستانهاي طولاني
خشکسالي، سيل، سختي
فراموش نشود: تغييرات گسترده گاه به گاه
که در زمين فوران ميکرد و فجايع غير منتظره
هيچ اهميتي ندارد از کدام جهنم آمديم
يا والدين ما چه کساني بودند
ما زاده بازماندگان فجايع غير قابل تصور هستيم
هرکدام از ما دونده اي در طولاني ترين و خطرناکترين مسابقه دو امدادي هستيم
که تاکنون وجود داشته است
و در اين لحظه، چوب در دست ما است
گذشته سياره ديگريست
همچنين آينده
بعضي از زمين شناسان بر اين عقيده اند که
خشکي بر روي زمين تا 250 ميليون سال آينده
دوباره يک تکه خواهد شد
تمام اين زيبايي از بين خواهد رفت
و سياره زمينِ زمان ما
بي درنگ جايگاهش را در ميان دنياهاي گمشده خواهد يافت
موتور بزرگ داخلي حرکت صفحه اي زمين
نسبت به زندگي ما بي تفاوت است
و همينطور تغييرات اندک در مدار و محور زمين
و برخورد گاه به گاه با سيارکهايي که در مدار سرکش اش قرار ميگيرند
آنها هيچ درکي از اتفاقاتي که در طول ميليونها سال بر سطح زمين در حال وقوع است ندارند
برايشان هم اهميتي هم ندارد
هر کدام از ما موجودات ريزي هستيم
که سوار بر خارجي ترين لايه ي يکي از کوچکترين سياره ها
چند بار در اطراف ستاره هاي محلي چرخ زديم
پر قدمت ترين زندگيها
تنها به اندازه يک ميليونيوم سن زمين عمر کرده اند
خب! به همين خاطر است که موجودات نميتوانند الگوي کلي را ببينند
الگوي تغيير قاره ها
آب و هوا
تکامل
اينکه ما حتي قسمت کمي از ريشه مان را ميفهميم
يکي از موفقيت هاي بزرگ شجاعت و بينش انساني (در اين ميدان) است
اينکه ((ما که هستيم)) و ((چرا اينجاييم)) از طريق
قرار دادن تکه هاي پازل ميتواند تنها نيم نگاهي باشد
و براي درک کامل بيش از هزاران سال زمان خواهد برد
و ميليونها گونه
و چندين جهان
از اين منظر، تعجب آور نيست
که ما براي خودمان رازآلود هستيم (خودمان را نشناخته ايم)
و با وجود ادعاي آشکارمان خيلي از اينکه صاحبِ خانه خودمان شويم فاصل داريم
اين دالان جديد هنوز نامي ندارد
تا دوره خود را معين کند
ما هنوز نميدانيم که کدام گونه شکست خورده در ميان ديوارهاي آن قرار خواهد گرفت
آنچه در اينجا اتفاق مي افتد به روشهاي بيشماري، کوچک و بزرگ
توسط من و شما در حال نوشته شدن است
...همين الان...
ترجمه و همزمان سازي: بهرام بهرامي pharmacton@gmail.com